Online opstellingenbord
Zet voor elke persoon in de situatie van je cliënt een figuur neer, zie wie naar wie kijkt en verplaats de figuren samen, live.
Het Systembrett voor online coaching, met het videogesprek direct naast het bord.
Wat is een opstellingenbord?
Een opstellingenbord is een vlak waarop kleine figuren staan voor de mensen en krachten in een situatie. Waar een figuur staat, hoe ver hij van de anderen af staat en welke kant hij op kijkt, draagt de betekenis. Coaches, supervisoren en adviseurs gebruiken het om een systeem zichtbaar te maken zonder dat iemand het hoeft na te spelen. In het Duits heet het Systembrett of Familienbrett.
Afstand
Hoe dicht twee figuren bij elkaar staan, laat nabijheid zien, of het gebrek daaraan. Cliënten zetten iemand vaak verder weg dan ze in woorden zouden zeggen.
Richting
Elke figuur kijkt ergens heen. Wie naar wie kijkt, wie zich afwendt en wie niemand in beeld heeft, valt cliënten vaak als eerste op.
Positie
Midden of rand, binnen de groep of erbuiten. Een figuur aan de rand staat daar om een reden die een vraag waard is.
Waar de methode vandaan komt
Het bord komt uit de systemische gezinstherapie, als familiebord (Familienbrett), ontwikkeld door onder anderen Kurt Ludewig en Ulrich Wilken. Wolfgang Polt en Markus Rimser breidden het later uit naar elk systeem onder de naam Systembrett: teams, organisaties, rollen en beslissingen. Tegenwoordig wordt het in de meeste systemische opleidingen onderwezen.
Wat kun je opstellen op een opstellingenbord?
Elk systeem met meer dan twee delen. Een figuur kan staan voor een persoon, een rol, een team, een doel of een regel die niemand uitspreekt.
Familie en herkomst
Ouders, broers en zussen, partner en de eigen figuur van de cliënt. Ook mensen die overleden zijn, met wie het contact verbroken is of die geen bloedverwanten zijn.
Een vraag die helptWie staat dicht bij wie, en wie is uit beeld geraakt?
Team
Iedereen in het team, neergezet naar hoe nauw ze echt samenwerken in plaats van naar het organigram.
Een vraag die helptWaar stroomt het werk echt?
Organisatie en stakeholders
Afdelingen, directie, klanten, een moederbedrijf. Eén figuur per stakeholder, gedraaid naar waar zijn aandacht naartoe gaat.
Een vraag die helptWie kijkt naar dit project, en wie niet?
Rollen
Eén figuur voor elke rol die je cliënt vervult: leidinggevende, expert, collega, ouder.
Een vraag die helptWelke twee rollen trekken het hardst in verschillende richtingen?
Beslissingen
De opties als figuren, plus wat voor elke optie spreekt: mensen, wensen, zorgen, geld.
Een vraag die helptWat trekt je naar elke optie, en hoe sterk?
Innerlijke conflicten
Innerlijke stemmen als figuren rond de eigen figuur van de cliënt: de criticus, de voorzichtige, de nieuwsgierige.
Een vraag die helptWelke stem staat nu het dichtst bij je?
Hoe werkt een systemische opstelling online?
Op metaFox.online is het opstellingenbord onderdeel van je coachingsessie, met het videogesprek direct ernaast. Zo verloopt een sessie.
Open het bord in je sessie
Start het opstellingenbord vanuit de whiteboard-werkbalk en kies een bord: houten, strak of rustig. Het opent als een eigen bord in de sessie, naast alles wat je hebt voorbereid.
Je cliënt sluit aan via een link
Stuur je sessielink. Je cliënt sluit aan in de browser, zonder account en zonder installatie, en jullie zien elkaar in het videogesprek direct naast het bord.
Zet de figuren neer
Je cliënt kiest een figuur voor elke persoon of elk deel: vier vormen, zeven kleuren, drie maten, met ogen, een neus of zonder gezicht. Onder elke figuur staat een naam, en wie een figuur draait, draait zijn blik.
Samen kijken en verplaatsen
Jij en je cliënt verplaatsen allebei figuren, live. Toon het blikveld van een figuur, zet afstandsringen eromheen, verbind twee figuren met een relatie of schakel naar ik-perspectief om de opstelling te zien vanaf de plek van een figuur.
Bewaar het beeld
Het bord wordt in de sessie opgeslagen. Pak het de volgende keer weer op, vergelijk het eerste beeld met het laatste of stuur het als pdf naar je cliënt.
Wat kan het online opstellingenbord?
Wat een houten bord biedt, plus wat alleen een scherm kan laten zien.
Houten bord of online bord?
Een houten bord heeft gewicht. Een figuur oppakken hoort bij het denken, en in de ruimte zie je een hand aarzelen voordat die een figuur neerzet. Als je cliënt bij je in de ruimte is, blijft hout een goede keuze.
Online werkt het bord als jullie niet op dezelfde plek zijn, en het laat zien wat bij hout een kwestie van inschatting blijft: wat een figuur vanaf zijn plek kan zien en of twee afstanden echt gelijk zijn. Zeg online meer hardop dan in de ruimte, want je cliënt ziet niet wat jij opmerkt.
Figuren met een gezicht
Cirkel, vierkant, driehoek en vijfhoek, in hout of zes kleuren en drie maten. Ogen of een neus laten zien waar een figuur naartoe kijkt.
Blikveld
Een zachte wig in de kleur van de figuur laat zien waar zijn aandacht naartoe gaat, en draait mee.
Afstand
Vier ringen rond een figuur maken afstanden vergelijkbaar. Elke ring kan een naam krijgen in de woorden van je cliënt.
Relaties
Vier soorten verbinding: verbondenheid, spanning, verlangen en breuk. De lijnen blijven vastzitten als figuren bewegen.
Groepen
Zet een ring om figuren die bij elkaar horen en geef hem een naam: een gezin, een team of de grens van het systeem.
Ik-perspectief
Zie de opstelling vanaf de plek van een figuur: wie in beeld is, wie terugkijkt, hoeveel er achter staan. Notities die je daar maakt, komen naast de figuur.
Drie borden
Een houten bord, een strak crèmekleurig bord en een rustig wit bord met stippenraster, waarop blikvelden en ringen goed uitkomen.
Plannen voor later
Zet het bord vooraf in je sessieplan en start het met een dubbelklik als het moment daar is.
Antwoorden op je vragen
Klaar om online opstellingen te doen met je cliënten?
Probeer het opstellingenbord op metaFox.online. 14 dagen met alle tools volledig gratis, geen creditcard nodig.